TÀI LIỆU Bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, viên chức quản lý

Phẩm chất nhà giáo

• Module GVPT 01: Nâng cao phẩm chất đạo đức nhà giáo trong bối cảnh hiện nay
• Module GVPT 02: Xây dựng phong cách của giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông trong bối cảnh hiện nay
• Module GVPT 03: Phát triển chuyên môn của bản thân

Chuyên môn nghiệp vụ

• Module GVPT 04: Xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
• Module GVPT 05: Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
• Module GVPT 06: Kiểm tra, đánh giá học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông theo hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh

Xây dựng môi trường giáo dục

• Module GVPT 07: Tư vấn và hỗ trợ học sinh trong hoạt động dạy học và giáo dục
• Module GVPT 08: Xây dựng văn hóa nhà trường trong các cơ sở giáo dục phổ thông
• Module GVPT 09: Thực hiện quyền dân chủ trong nhà trường trong các cơ sở giáo dục phổ thông
• Module GVPT 10: Thực hiện và xây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục phổ thông

Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

• Module GVPT 11: Tạo dựng mối quan hệ hợp tác với cha mẹ học sinh và các bên liên quan trong hoạt động dạy học và giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông
• Module GVPT 12: Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để thực hiện hoạt động dạy học cho học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông
• Module GVPT 13: Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để thực hiện giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông
• Module GVPT 14: Nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc đối với giáo viên trong các cơ sở giáo dục phổ thông
• Module GVPT 15: Ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học và giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông.

GVPT 03: Phát triển chuyên môn của bản thân

Giáo dục không chỉ là một lĩnh vực mà còn là một quá trình liên tục và không có hồi kết. Không dừng lại sau khi giáo viên sở hữu tấm bằng và bắt đầu sự nghiệp giảng dạy. Thông qua phát triển chuyên môn, các cá nhân có ý thức cao về nghề nghiệp có thể không ngừng nâng cao kỹ năng của mình và trở nên thành thạo hơn trong công việc.

1. Phát triển chuyên môn là điều bắt buộc đối với giáo viên

Phát triển chuyên môn đề cập đến một loạt các bước mà giáo viên cần thực hiện để tìm hiểu và cải thiện chất lượng giảng dạy. Nó thường bao gồm những nỗ lực liên tục để cập nhật được các thông tin về lĩnh vực giảng dạy mới. Đó là một yêu cầu bắt buộc đối với tất cả các giáo viên. Điều đó có nghĩa là công việc của bạn cần nhiều thứ hơn là việc chỉ xuất hiện đúng giờ và giảng dạy trong sáu đến bảy giờ mỗi ngày (mặc dù bạn có thể đã biết điều đó).

2. Nhu cầu phát triển chuyên môn của mỗi giáo viên là khác nhau

Chính xác bao nhiêu giờ dành cho việc phát triển chuyên môn sẽ phụ thuộc vào các yêu cầu của trường hoặc các cấp quản lý giáo dục. Bạn có thể được yêu cầu hoàn thành số giờ tối thiểu trong suốt một năm hoặc vài năm. Ví dụ như việc giáo viên phải dành ít nhất 20-25 giờ một năm cho việc phát triển chuyên môn là một yêu cầu khá điển hình.

3. Có nhiều lựa chọn cho việc phát triển chuyên môn dành cho giáo viên

Thông thường bạn sẽ có thể tham gia các chương trình đào tạo, các hoạt động phát triển chuyên môn dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm:

• Các khóa học phát triển chuyên môn, thường là về một chủ đề hoặc chiến lược dạy học cụ thể
• Hội nghị và hội thảo
• Các chương trình đào tạo ngắn hạn cấp chứng chỉ
• Các hoạt động đào tạo, huấn luyện, hoặc quan sát từ đồng nghiệp
• Tự nghiên cứu

Các trường và các địa phương khác nhau chấp nhận các hình thức phát triển chuyên môn khác nhau. Ví dụ, các khóa học phát triển chuyên môn online dành cho giáo viên cũng đang ngày càng phổ biến, mặc dù một số trường và đơn vị có thể ngần ngại chấp nhận những điều này. Ngoài ra còn có những hình thức phát triển chuyên môn không chính thống khác mà bạn có thể và nên tham gia. Các hoạt động này có thể không được tính bằng giờ, như thảo luận chuyên môn với đồng nghiệp và đọc sách tham khảo về nghề nghiệp, đọc các bài báo, tạp chí và khác ấn phẩm khác.

4. Việc phát triển chuyên môn có thể thất bại

Mục tiêu của giáo viên trong việc phát triển chuyên môn không chỉ là học một cái gì đó mới; đó cũng là để cải thiện việc giảng dạy. Đôi khi việc phát triển chuyên môn cũng trở thành áp lực đối với giáo viên. Một số trường hợp, các khóa học, các buổi tập huấn của các chuyên gia không hiệu quả, hoặc quá xa với công việc hàng ngày. Đó là những lý do cơ bản khiến cho việc phát triển chuyên môn đứng trước nguy cơ thất bại.

Theo Trung tâm Giáo dục cộng đồng của Hội đồng quốc gia về các trường học, ”việc phát triển chuyên môn hiện nay là không hiệu quả vì nó không thay đổi thực hành giảng dạy cũng như cải thiện việc học tập của học sinh.” Vì vậy, hãy cảnh giác với các mục tiêu không rõ ràng, kỳ vọng hoặc phạm vi không thực tế hoặc thiếu quan tâm đến việc triển khai thực hiện trên thực tế. Điều quan trọng là phải sáng suốt khi lựa chọn chuyên gia đào tạo và các khóa học. Các trường học và giáo viên nên tính đến sự cam kết thực hiện sau đào tạo, thay vì tập trung hoàn toàn vào việc tập huấn.

5. Phát triển chuyên môn tạo nên sự khác biệt

Các nghiên cứu cho thấy các giáo viên nghiêm túc trong việc phát triển chuyên môn đảm nhận các vị trí có ảnh hưởng lớn đến việc học tập. Khi được đào tạo đúng hướng, nó sẽ giúp đảm bảo chất lượng giáo dục cao. Chúng tôi khuyên bạn nên ghi nhớ các lưu ý sau đây khi chọn các chương trình phát triển chuyên môn cho giáo viên và bản thân mình:

• Cố gắng tập trung vào các vấn đề cụ thể cho mỗi năm nhất định, đừng quá dàn trải sang nhiều chủ đề khác nhau.
• Yêu cầu sự hỗ trợ đối với giáo viên khi gặp khó khăn hoặc trong những tình huống cần thiết
• Tìm kiếm dữ liệu liên quan đến hiệu quả của bất kỳ khóa đào tạo nào dành cho giáo viên.
• Tìm kiếm sự hỗ trợ thường xuyên, liên tục, thay vì các chương trình với cách tiếp cận một lần, dưới hình thức đào tạo tập trung.
• Thực hiện những điều bạn đã học được mỗi ngày, liên tục suy ngẫm về những hiệu quả cũng như những hạn chế trong quá trình triển khai trên thực tiễn.

6. Lợi ích mà phát triển chuyên môn đem lại cho giáo viên

Học sinh có kết quả học tập tốt hơn

Công nghệ giáo dục, các quy định hướng dẫn của bộ và tiêu chuẩn chương trình giảng dạy liên tục thay đổi, khiến cho giáo viên khó theo kịp xu hướng và khó thực hành tốt trong lĩnh vực này. Sự phát triển chuyên môn khiến giáo viên có thể trở thành những nhà giáo dục chuyên nghiệp hơn bằng cách cho phép họ tạo ra các bài giảng hợp lý và phù hợp cho học sinh ngày nay. Nghiên cứu của Viện Khoa học Giáo dục của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ kết luận rằng thành tích của học sinh có thể cải thiện tới 21 điểm phần trăm cho sự tham gia của giáo viên vào các chương trình phát triển nghề nghiệp được thiết kế tốt.

Chứng chỉ Hội đồng Quốc gia là một cách để giáo viên theo đuổi sự phát triển chuyên môn và theo kịp các tiêu chuẩn giáo dục mới nhất để đảm bảo việc học tập tối ưu cho học sinh. Một nghiên cứu của Trường Charlotte-Mecklenburg cho thấy kết quả học tập của học sinh trong các môn thi Đại số II, Sinh học, Công dân và Kinh tế, Hóa học và Hình học là cao hơn đáng kể ở những học sinh được giảng dạy bởi các giáo viên có chứng nhận của Hội đồng Quốc gia cấp.

Giáo viên tìm được cách dạy hay hơn

Khi các nhà giáo khám phá các chiến lược giảng dạy mới thông qua phát triển chuyên môn, họ có thể quay lại lớp học và thay đổi phong cách và chương trình giảng dạy để phù hợp hơn với nhu cầu của học sinh. Tuy nhiên, những thay đổi này khó đánh giá vì chúng thường được thực hiện từ từ. Các chương trình phát triển chuyên môn cho giáo viên làm cho họ đạt hiệu quả hơn thông qua các bài thuyết trình và đánh giá khóa học bằng cách tăng cường cơ hội tiếp xúc các phương pháp truyền đạt mới, cách đánh giá và chiến lược xây dựng tài liệu giảng dạy cho các nhà giáo dục.

Giáo viên phát triển kỹ năng tổ chức và lập kế hoạch chuyên nghiệp hơn

Ngoài thời giờ dành cho lớp học, phần lớn thời gian của giáo viên được dành cho việc đánh giá học sinh, phát triển chương trình giảng dạy và các thủ tục giấy tờ khác. Đào tạo phát triển chuyên môn có thể giúp giáo viên bớt gánh nặng và quá tải trong việc lập kế hoạch quản lý thời gian và giám sát việc thực hiện theo kế hoạch. Điều này sẽ làm cho giáo viên hiệu quả hơn và mang lại cho họ thêm thời gian để tập trung vào học sinh chứ không phải là các công việc hành chính.

Giáo viên được đào sâu chuyên môn và kiến thức về môn học của họ

Học sinh mong đợi giáo viên của chúng là chuyên gia trong lĩnh vực môn học mà họ dạy. Điều này có nghĩa là giáo viên sẽ có thể trả lời các kiểu câu hỏi nào mà học sinh chất vấn. Các chương trình phát triển chuyên môn có thể giúp giáo viên mở rộng cơ sở tri thức của họ trong các lĩnh vực chủ đề khác nhau. Một giáo viên càng tiến sâu trong con đường phát triển chuyên môn của mình, thì giáo viên đó càng đạt được kiến thức sâu hơn và hiểu biết rộng hơn về chuyên ngành của mình.

Giáo viên mong muốn tiếp tục sự nghiệp học tập của mình

Thật dễ thấy rằng các giáo viên trở nên mệt mỏi bởi những khó khăn của việc dạy học. Phát triển chuyên môn cho họ cơ hội để thoát khỏi thói quen cũ của họ - họ trở thành người học thay vì người dạy. Điều này giúp các giáo viên thêm động lực vì họ cảm thấy như họ đang nhận sự trợ giúp chuyên nghiệp mà họ cần để trở thành giáo viên giỏi hơn. Xét cho cùng, sự phát triển chuyên môn nuôi dưỡng tài năng của những giáo viên có mong muốn đảm nhận vị trí lãnh đạo trong giáo dục, và giáo viên phải học hỏi từ những nhà lãnh đạo có kinh nghiệm khác để trở thành những nhà giáo dục tương lai hiệu quả.

Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên Module GVPT 04

Tổ chức dạy học nhằm giúp học sinh hình thành và phát triển năng, phẩm chất cũng không phải là mới tuy nhiên quá trình tổ chức dạy học để thể hiện được rõ nét việc phát huy năng lực cá nhân, tạo điều kiện cho học sinh phát huy được tính sáng tạo và phối hợp, tương trợ lẫn nhau trong học tập trong mỗi đơn vị kiến thức, mỗi tiết học, hoạt động giáo dục vẫn cần sự thay đổi và thay đổi cụ thể trong mỗi giáo viên. Một thay đổi cần làm cụ thể, thiết thực và quan trọng để dạy học hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực của cá nhân là lập kế hoạch, tổ chức một số tiết học.

Quá trình nghiên cứu tài liệu bồi dưỡng giáo viên, một số bài viết của các nhà sư phạm và thực tế dạy học tại trường tiểu học (và 1môn, lớp học) xin nêu một số cơ sở và thiết kế một bài giảng cụ thể theo định hướng phát triển năng lực người học.

MỘT SỐ YÊU CẦU VÀ THIẾT KẾ MỘT BÀI GIẢNG PHÁT HUY NĂNG LỰC HỌC SINH

1. Năng lực của con người:

Theo từ điển Tiếng Việt: Năng lực là khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó. Hoặc: Năng lực là khả năng huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng để thực hiện thành công một loại công việc trong một bối cảnh nhất định. Năng lực gồm có năng lực chung và năng lực đặc thù. Năng lực chung là năng lực cơ bản cần thiết mà bất cứ người nào cũng cần phải có để sống và học tập, làm việc. Năng lực đặc thù thể hiện trên từng lĩnh vực khác nhau như năng lực đặc thù môn học là năng lực được hình thành và phát triển do đặc điểm của môn học đó tạo nên.

2. Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực.

Các nhà lí luận và phương pháp học cho rằng:

Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực là phương pháp tích tụ dần dần các yếu tố của phẩm chất và năng lực người học để chuyển hóa và góp phần cho việc hình thành, phát triển nhân cách.

Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực người học được xem như một nội dung giáo dục, một phương pháp giáo dục như phương pháp dạy học nêu vấn đề, phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh. Điểm khác nhau giữa các phương pháp là ở chỗ dạy học phát triển phẩm chất, năng lực người học có yêu cầu cao hơn, mức độ khó hơn, đòi hỏi người dạy phải có phẩm chất, năng lực giảng dạy nói chung cao hơn trước đây.

Điều quan trọng hơn cả là nếu so sánh với các quan niệm dạy học trước đây, việc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực sẽ làm cho việc dạy và việc học được tiếp cận gần hơn, sát hơn với mục tiêu hình thành và phát triển nhân cách con người..

3. Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực:

Không chỉ chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn. Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ GV - HS theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội. Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp.

Trong quan niệm dạy học mới (tổ chức) một giờ học tốt là một giờ học phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của cả người dạy và người học nhằm nâng cao tri thức, bồi dưỡng năng lực hợp tác, năng lực vận dụng tri thức vào thực tiễn, bồi dưỡng phương pháp tự học, tác động tích cực đến tư tưởng, tình cảm, đem lại hứng thú học tập cho người học. Ngoài những yêu cầu có tính chất truyền thống như: bám sát mục tiêu giáo dục, nội dung dạy học, đặc trưng môn học; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh (HS); giờ học đổi mới PPDH còn có những yêu cầu mới như: được thực hiện thông qua việc GV tổ chức các hoạt động học tập cho HS theo hướng chú ý đến việc rèn luyện phương pháp tư duy, khả năng tự học, nhu cầu hành động và thái độ tự tin; được thực hiện theo nguyên tắc tương tác nhiều chiều: giữa GV với HS, giữa HS với nhau (chú trọng cả hoạt động dạy của người dạy và hoạt động học của người học). Về bản chất, đó là giờ học có sự kết hợp giữa học tập cá thể (hình thức học cá nhân) với học tập hợp tác (hình thức học theo nhóm, theo lớp); chú trọng kết hợp học với hành, nâng cao tri thức với rèn luyện các kĩ năng, gắn với thực tiễn cuộc sống; phát huy thế mạnh của các PPDH tiên tiến, hiện đại; các phương tiện, thiết bị dạy học và những ứng dụng của công nghệ thông tin…; chú trọng cả hoạt động đánh giá của GV và tự đánh giá của HS. Ngoài việc nắm vững những định hướng đổi mới PPDH như trên, để có được những giờ dạy học tốt, cần phải nắm vững các kĩ thuật dạy học. Chuẩn bị và thiết kế một giờ học cũng là một hoạt động cần có những kĩ thuật riêng.

Tuy nhiên dù sử dụng bất kỳ phương pháp nào cũng phải đảm bảo được nguyên tắc “Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ học tập với sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên”.

4. Cấu trúc giáo án dạy học phát huy năng lực

Giáo án (kế hoạch bài học) được điều chỉnh cụ thể hơn so với truyền thống. Có thể có nhiều cấu trúc để thiết kế một kế hoạch dạy học (giáo án). Sau đây là một cấu trúc giáo án có các hoạt động và mục tiêu cụ thể….

- Mục tiêu bài học:

+ Nêu rõ yêu cầu HS cần đạt về KT, KN, thái độ;

+ Các mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hoá được.

- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:

+ GV chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hoá chất...), các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy projector...) và tài liệu dạy học cần thiết;

+ Hướng dẫn HS chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết).

- Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy- học cụ thể. Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:

+ Tên hoạt động ;

+ Mục tiêu của hoạt động;

+ Cách tiến hành hoạt động;

+ Thời lượng để thực hiện hoạt động;

+ Kết luận của GV về: những KT, KN, thái độ HS cần có sau hoạt động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng KT, KN, thái độ đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra nếu không có cách giải quyết phù hợp;...

- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc HS cần phải tiếp tục thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ, hoạt động ứng dụng kết quả bài học vào cuộc sống (ở lớp, nhà, cộng đồng; có thể cùng bạn, gia đình, làng xóm, khối phố) hoặc để chuẩn bị cho việc học bài mới.

2. Cán bộ quản lý

Cơ sở giáo dục phổ thông: Bồi dưỡng theo Thông tư số 18/2019/TT-BGDĐT ngày 01/11/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình BDTX cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông. Ngoài Chương trình bồi dưỡng 01 và Chương trình bồi dưỡng 02, viên chức quản lý tự chọn

Viên chức quản lý cơ sở giáo dục phổ thông tự chọn các mô đun bồi dưỡng nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường theo yêu cầu vị trí việc làm.

Mỗi nội dung bồi dưỡng thường xuyên có thể được thay đổi để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ giáo dục của năm học và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương, nhưng tổng thời lượng BDTX đối với mỗi giáo viên, viên chức quản lý trong mỗi năm học phải đảm bảo 120 tiết (cả 3 nội dung bồi dưỡng TX).

Link tài liệu:

https://docs.google.com/document/d/1te5GlHXdDfz5bZDLtDoOtnuVEwDUVzB1/edit?usp=sharing&ouid=101588096447067708521&rtpof=true&sd=true