I. Phương thức biểu đạt là gì?

Phương thức biểu đạt là cách mà người viết, người nói truyền tải những thông điệp đến với người đọc, người nghe nhằm thể hiện những tâm tư, những suy nghĩ, tình cảm của chính người nói, người viết.

II. 6 phương thức biểu đạt trong văn bản

Có 6 phương thức biểu đạt hay nói cách khác là 6 cách biểu đạt để diễn tả suy nghĩ, tâm tư, tình cảm của người nói, người viết, bao gồm:

1. Phương thức biểu đạt tự sự

Phương thức biểu đạt tự sự là gì?

- Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể lại một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng đưa đến một kết thúc.- Trong văn bản tự sự, bên cạnh kể lại các sự việc, người ta còn chú trọng khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.

Ví dụ:

Hắn vừa đi vừa chửi. Bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn chửi. Bắt đầu hắn chửi trời. Có hề gì? Trời có của riêng nhà nào? Rồi hắn chửi đời. Thế cũng chẳng sao: đời là tất cả nhung cũng chẳng là ai. Tức mình hắn chửi ngay tất cả làng Vũ Đại. Nhưng cả...

2. Phương thức biểu đạt miêu tả

Phương thức biểu đạt miêu tả là gì?

Phương thúc biểu đạt miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người.

Ví dụ:

Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc, bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuồn mù khói núi Mèo đốt nương xuân. (Người lái đò Sông Đà - Nguyễn Tuân)

3. Phương thức biểu đạt biểu cảm

Phương thức biểu đạt biểu cảm là gì?

Phương thức biểu đạt biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Ví dụ:

Chao ôi, trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng.(Người lái đò Sông Đà - Nguyễn Tuân.

4. Phương thức biểu đạt thuyết minh

Phương thức biểu đạt thuyết minh là gì?

Phương thức biểu đạt thuyết minh là cung cấp, giới thiệu, giảng giải những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó cho những người cần biết nhưng còn chưa biết.

Ví dụ:

Tập thơ “Từ ấy” (1937 - 1946) là chặng đường đầu tiên của đời thơ Tố Hữu, đánh dấu bước trưởng thành của người thanh niên quyết tâm đi theo ngọn cờ của Đảng. Tập thơ chia làm ba phần. “Máu lửa” gồm những bài sáng tác trong thời kì Mặt trận Dân chủ, là tâm sự của người thanh niên đang “băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời” […]. “Xiềng xích” gồm những bài sáng tác trong các nhà lao lớn ở Trung Bộ và Tây Nguyên […]. “Giải phóng” gồm những bài sáng tác từ khi Tố Hữu vượt ngục đến những ngày đầu giải phóng vĩ đại của toàn dân tộc. (SGK Ngữ văn 12, tập một - NXB Giáo dục, năm 2010).

5. Phương thức biểu đạt hành chính - công vụ

Phương thức biểu đạt hành chính - công vụ là gì?

Phương thức biểu đạt hành chính - công vụ là phương thức dùng để giao tiếp giữa Nhà nước với nhân dân, giữa nhân dân với cơ quan Nhà nước, giữa cơ quan với cơ quan và giữa nước này với nước khác trên cơ sở pháp lí (thông tư, nghị định, đơn từ, báo cáo, hoa đơn, hợp đồng…).

Ví dụ:

Giấy khai sinh, giấy triệu tập thực hiện nghĩa vụ quân sự, công văn thông báo quy chế mới,….

6. Phương thức biểu đạt nghị luận

Phương thức biểu đạt nghị luận là gì?

Phương thức biểu đạt nghị luận là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.

Ví dụ:

Một kẻ khôn ngoan thì không cần chạy thục mạng đến tương lai để tìm kiếm những thứ chỉ đem tới những cảm xúc nhất thời. Họ sẽ dành ra nhiều thời gian và năng lượng đề khơi dậy và giữ gìn những giá trị hạnh phúc mình đang có. Không cần quá nhiều tiện ng...