Đám đông toàn không biết Mary Sue là cái gì, mà cứ vác ra chê bai suốt. Hiểu rõ nó là gì đã rồi hãy nói, vì không phải cứ tránh mấy kiểu nhân vật quen thuộc là xong, quan trọng là cách viết nhân vật đó mới là vấn đề.

Mỗi lần nghe ai đó dùng từ "Mary Sue", họ thường miêu tả kiểu nhân vật "hoàn hảo tuyệt đối, chẳng làm gì sai cả và không có khuyết điểm". Không phải vậy đâu, hoàn toàn không phải thế. Mình hiểu sao lại thành ra thế, trong fanfic tự chèn mình (self-insert fanfics) hay có kiểu nhân vật như vậy lắm. Fan chỉ muốn tự chèn mình vào truyện và đóng vai trò hữu ích, giải quyết vấn đề mà các nhân vật khác mất nhiều thời gian hơn. Fan cũng thích lý tưởng hóa bản thân khi tự chèn vào truyện: xinh đẹp, có quá khứ bi thảm chứng minh sức mạnh và sự kiên cường, được mọi người yêu quý, vân vân.

Đừng tránh viết nhân vật chỉ vì họ xinh đẹp, có quá khứ bi thảm, hay trông hoàn hảo, cách họ được viết trong truyện mới là quan trọng nhất. Để không viết ra nhân vật Mary Sue, chỉ cần làm cho nhân vật của bạn thuộc về câu chuyện, và người đọc cảm thấy họ thuộc về đó. Fandom có thói quen tạo ra Mary Sue vì fan không thuộc về câu chuyện mà một tác giả khác đang viết. Nhiều nhất, nếu tác giả nhắc đến fan trong truyện của họ, đó sẽ là một câu thoại bỏ đi, hoặc một nhân vật bỏ đi, vì đó là mức độ họ thực sự quan trọng trong những gì họ đang viết.

Lấy ví dụ, Deadpool có hầu hết các đặc điểm của Mary Sue (ngoại lệ đáng chú ý là ngoại hình) nhưng không phải là một. Tại sao? Vì nhân vật của anh ta hoạt động trong những câu chuyện anh ta xuất hiện, anh ta vẫn phát triển, câu chuyện của anh ta vẫn hợp lý trong bối cảnh, chúng khiến người đọc cảm thấy anh ta xứng đáng được những gì anh ta có. Đó là điều bạn nên hướng đến. Mọi người nhận ra khi một nhân vật không thuộc về câu chuyện, và họ không cần biết tên gọi của nó để cảm thấy khó chịu.

Mary Sue không thực sự thuộc về câu chuyện, nhưng câu chuyện lại dường như xoay quanh họ. Điều này cũng không có nghĩa là tránh viết những câu chuyện giả tưởng xuyên không như Narnia, các nhân vật đến từ một thế giới khác nhưng họ chắc chắn thuộc về câu chuyện, họ có vai trò cần phải đảm nhiệm và họ đã làm điều đó. Không phải là thế giới họ sống, mà là câu chuyện.

Mình nhận thấy cách dễ nhất để tạo ra một Mary Sue là biến họ thành người đại diện cho tác giả và/hoặc giá trị/ý tưởng/chính kiến của họ, điều thường không hợp lý trong thế giới họ sống, vì họ không thực sự thuộc về đó. Viết về chính kiến không sao, nhưng phải làm cho nó hợp lý với những gì bạn đang viết.

Ví dụ, một người nổi dậy sống cả đời trong một thế giới dystopia và muốn lật đổ chính phủ độc tài để thay đổi tình hình và mang lại dân chủ. Tại sao? Vì tác giả đã học được trong thế giới của chúng ta rằng chính phủ độc tài xấu, dân chủ tốt. Tuy nhiên, điều đó hoàn toàn vô lý đối với nhân vật, bởi vì nếu đó là thực tế duy nhất họ biết, họ sẽ không thực sự có vấn đề gì với chính phủ độc tài hoặc thấy lợi ích của dân chủ. Họ đã quen với nó và hiện trạng không làm phiền họ, đó chỉ là cách sống.

Mọi người không đơn giản có ý tưởng lật đổ chính phủ từ trên trời rơi xuống, phải có nhiều hơn thế để thực sự thuyết phục ai đó làm điều như vậy. Bạn có thể có một câu chuyện về kiểu nhân vật đó, nhưng hãy làm cho nó đáng tin. Biến họ thành con rối của một chính phủ đối địch hoặc gì đó, bị kích động với lời hứa về một thế giới tốt đẹp hơn. Hoặc đọc "The Giver" của Lois Lowry để xem (có tiết lộ nội dung, mình không biết định dạng) làm thế nào ông ta gieo rắc bất hạnh vào đầu nhân vật chính, người trước đó khá hạnh phúc khi sống trong một xã hội dystopia.

Hãy cho người đọc hiểu tại sao nhân vật lại chọn con đường họ đi, đừng chỉ sử dụng họ như một công cụ để phát tán quan điểm của bạn. Luôn có điều gì đó để nói, hãy đưa ra lập luận chính trị nếu bạn muốn, nhưng hãy làm cho chúng hợp lý trong câu chuyện.

Mary Sue cũng là một thuật ngữ thường dành cho nhân vật nữ. Mình nghĩ rằng đó là một thuật ngữ được sử dụng không công bằng đối với nhân vật nữ mà người đọc không thích, nhưng đúng là gần đây, hầu hết Mary Sue là phụ nữ, và lưu ý rằng mình nói là gần đây. Một trong những lý do tại sao Mary Sue thường là phụ nữ là vì có áp lực xã hội để tạo ra hình mẫu cho các bé gái noi theo. Nhân vật nữ không chỉ là nhân vật, họ cũng phải mạnh mẽ, để người đọc được truyền cảm hứng từ họ. Cho người đọc thấy phụ nữ cũng có thể tham gia vào những công việc truyền thống của nam giới, họ có thể là bất cứ ai họ muốn. Quên điều đó đi. Mình biết việc các cô gái nâng đỡ các cô gái khác rất quan trọng, nhưng điều đó chỉ làm hạn chế tiềm năng của những gì người ta có thể làm với nhân vật nữ và tạo ra những cô gái không thích giống như "những cô gái khác".

Hãy viết những nhân vật nữ đáng tin, không phải là hình mẫu. Hãy xem những người phụ nữ trong ASOIAF, mỗi người trong số họ đều hợp lý với thế giới họ lớn lên. Bạn có thích tất cả họ không? Có lẽ là có, nhưng cũng có lẽ là không. May mắn thay, bạn không cần phải thích ai đó để hiểu họ đến từ đâu.

Lấy Cersei làm ví dụ, cô ta dễ bị ghét. Điều rất quan trọng đối với nhân vật Cersei là cô ấy là một phần của cặp song sinh khác giới, vì cô ấy đã trở nên oán giận phụ nữ. Cô ấy sinh ra ngang bằng với Jaime về mọi mặt, nhưng họ không được đối xử bình đẳng khi lớn lên vì cô ấy là con gái. Cô ấy thậm chí còn là con cả, lẽ ra con cả phải thừa kế chứ? Không phải ở những vùng đất cô ấy sinh ra, điều đó dành cho con trai cả. Mọi việc cô ấy làm trong câu chuyện là để nắm lấy quyền lực mà cô ấy tin rằng mình bị tước đoạt vì giới tính. Cô ấy muốn có những gì Jaime đã có, nếu anh ta không trở thành Hiệp sĩ Vệ vương. Cô ấy thuộc về câu chuyện vì câu chuyện nói về cách các vai trò xã hội ảnh hưởng đến con người. Chết tiệt, cô ấy thúc đẩy câu chuyện bằng khát vọng trả thù của mình, cho dù nó có làm tổn thương người khác đến đâu. Bạn không cần phải thích cô ấy để thấy rằng cô ấy là một nhân vật được viết cực kỳ tốt. Và cô ấy không phải là hình mẫu.

Bạn có lời khuyên nào khác để tránh viết Mary Sue không?